ابو القاسم سلطانى

404

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

آن به تنهائى و يا با آرد جو در باد سرخ ، عرق گز ، گنده‌تاول و ورم گرم چشم موثر مىباشد ( ديوسكوريد : 3 * ) . ضماد ميوه در فتق موثر و تحليل‌برنده مواد و تقويت‌كننده اعضاء مىباشد ( رازى : 4 * ) . در سستى لثه موثر و [ نشستن در ] جوشانده آن پرولاپسوس مقعد و رحم را به حالت اول برمىگرداند ، قاعده‌آور و خارج‌كننده جنين مىباشد مگر با مصطكى مصرف نمايند ، خلطها را از داخل اعضاء به بيرون مىكشد . مقدار خوراك آن 5 / 2 گرم مىباشد ( هروى : 5 * ) . برگ سرو در Vitiligo و آماس خايه و پخته‌شده آن با سركه در درد دندان ( ابن سينا : 6 * ) و خاكستر برگ آن در سوختگى و ميوه آنكه به شيرازى كوز كلاغ مىنامند با شراب در سرفه مزمن ، خلط سينه و فراموشى سودمند است ( انصارى : 7 * ) . براده چوب آن با مر صاف موجب تقويت مثانه و مانع شب‌شاشى در رختخواب مىشود و خاكستر نشسته برگ آن در جراحات مرطوب و عصاره ميوه تازه و نيز صمغ آن به شكل موضعى در هموروئيد و پوليپ بينى 8 * و با گل انار در زخمهاى مرطوب و جويدن آن در جهت كم كردن جريان بزاق موثر مىباشد . اگر ميوه و برگ آن را با آمله ، آب و سركه بجوشانند تا له شود و سپس روغن كنجد اضافه و به وسيله حرارت آب آن را خارج نمايند تا روغن بماند و روغن را به سر ماليده و تفاله آن را ضماد نمايند مو را سياه ، دراز و مانع ريزش مو مىشود . ضماد آن با موم و روغن زيتون معده را تقويت مىكند ( حكيم مومن : 9 * ) . اگر برگ و ميوه تازه آن را كوبيده با سركه و حنا مخلوط نموده بر مو ضماد نمايند سياه و قوى گرداند . حوز السرو يا ميوه سرو در سوم گرم و خشك است . اعصاب ، امعاء ، كبد ، سپرز و ذهن را تقويت و مانع خروج سريع اسپرم شده و اسهال را بند مىآورد ( عقيلى خراسانى : 10 * ) . قسمت قابل مصرف : چوب ، برگ و ميوه مىباشد . تركيبات شيميائى : ميوه گياه داراى تانن مشابه تانن هامامليس مىباشد از تقطير ميوه‌ها 1 تا 2 درصد اسانس به دست مىآيد كه داراى بوى معطر و مطبوع مىباشد . اين اسانس متشكل از كامفن راست ، سيل و سترون Sylvestrene ، آلفا و بتاپينن ، كامفر ، فلاونوئيد flavon - Cupressu ، پىپريتون ، پىسيمن ، فلاندرن ، ليمونن ، ترپنئول و سابينول مىباشد . خواص و موارد مصرف درمانى : قابض ، منقبض‌كننده عروق ، مقوى ، ضدعفونىكننده ، ضد اسپاسم ، مدر ، معرق و ضد رماتيسم مىباشد . خاصيت مولد انقباض و ضدعفونىكننده ميوه‌ها به همراهى خواص بالساميك آنها اين امكآن را مىدهد كه در مبارزه با رگهاى واريسى و يا خون‌ريزى سطحى بدن ، اختلالات زمان يائسگى ، خونرويهاى رحمى ، بواسير ، اسهالهاى ساده ، تراوش مخاطها مانند لكوره از آن استفاده شود .